اینفلوئنسری سلاح جدید دانشمندان مقابل شبه علم
به گزارش توسعه نرم افزار، اینفلوئنسرهای علمی پا به تیک تاک و سایر شبکه های اجتماعی می گذارند که با اطلاعات ناصحیح مقابله کنند.
به گزارش توسعه نرم افزار به نقل از ایسنا، دانشمندان و متخصصان حوزه پزشکی در رسانه های اجتماعی با اطلاعاتی مربوط به انکار تغییرات اقلیمی، تردید نسبت به واکسن ها و شبه علم های حوزه سلامت مقابله می کنند.
به نقل از نیچر، یکی از محبوب ترین ویدئو های تیک تاکِ سیمون کلارک (Simon Clark) با بازی کردن وی در نقش یک مخالف ساده لوحِ تغییرات اقلیمی شروع می شود. او با همان لحن بیش ازحد مطمئنی که میان اینفلوئنسرهای رسانه های اجتماعی رایج است، اعلام می کند: انرژی های تجدیدپذیر کلاه برداری اند!
سپس تصویر به کلارک واقعی کات می خورد؛ کسی که دکترای دینامیک استراتوسفر دارد. او با سبکی خونسرد و با سیلی از نمودارها، چندین باور ناصحیح در رابطه با انرژی های تجدیدپذیر را در هم می شکند. به قول خودش، این ویدیو که نزدیک به ۱۸۰ هزار بازدید داشته، تلاشی برای مواجهه با اطلاعات غلط از راه حضور در همان جایی است که مردم حضور دارند.
کلارک بیشتر از ۱۵ سال پیش، زمانیکه دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیک در دانشگاه آکسفورد بود، ساخت ویدیو در یوتیوب را شروع کرد. او می خواست به دیگران کمک نماید تا در رابطه با ورود به دانشگاه های برتر و نحوه سازوکار سیستم کالج اطلاعات کسب کنند. بعد از دریافت دکترای خود از دانشگاه اکستر، تصمیم گرفت تولید محتوا را به شغل تمام وقتش تبدیل کند. او می گوید: طبیعی بود که در حوزه کاری من در رابطه با بحران اقلیمی صحبت کنم؛ در رابطه با دلیلهای فیزیکی آن، چاره هایی که داریم و اینکه چرا اکنون آن چاره ها را اجرا نمی نماییم.
«اینفلوئنسر» (Influencer) یا «فرد تأثیرگذار» به فرد شناخته شده و پرمخاطبی گفته می شود که روی نظر و رفتار مخاطبان خود اثرگذاری بالایی دارد.
کلارک حال در اینستاگرام، فیسبوک و سرویس پخش زنده توییچ نیز فعال است و با تأکید بر اعتبار علمی خود هم مبانی علمی را توضیح می دهد و هم با اطلاعات ناصحیح مقابله می کند. او یکی از خیلی دانشمندان و متخصصان پزشکی است که در مقابل سیل سفارش ها و روایتهای ضدعلمی در رسانه های اجتماعی ایستاده اند.
بر مبنای گزارشی در سال ۲۰۲۵ از مؤسسه رویترز در دانشگاه آکسفورد، اکنون ۶۵ درصد مردم جهان ویدئو های رسانه های اجتماعی را دنبال می کنند. خیلی از افراد، بخصوص جوانان، خبرهای خویش را از همین پلت فرم ها دریافت می کنند. اما بخش زیادی از این «خبرها» توسط اینفلوئنسرهای ضدعلم تولید می شود که دنبال کنندگان وفاداری ساخته اند و از جایگاه خود به عنوان رهبران افکار برای ترویج انکار تغییرات اقلیمی، نظریه های توطئه، تردید نسبت به واکسن، افسانه های مربوط به اوتیسم، درمان های جعلی و دیگر شبه علم ها استفاده می نمایند.
بعنوان مثال، مطالعه ای در سال قبل نزدیک به هزار پست اینستاگرام و تیک تاک در رابطه با آزمایش های غربالگری پزشکی بحث برانگیز را تحلیل کرد. این مطالعه نشان داد که این پست ها به صورت گسترده گمراه کننده بودند و اشخاصی که آنها را منتشر می کردند اغلب منافع مالی از آن درمان ها می بردند. مطالعه دیگری ۱۰۰ ویدیوی پرطرفدار تیک تاک در رابطه با اختلال کم توجهی ـ بیش فعالی را بررسی کرد و دریافت که بیشتر از نیمی از آنها گمراه کننده اند. در عین حال این ویدئوها در مجموع بیشتر از ۲۸۰ میلیون بازدید داشتند.
برای مواجهه با این سیل اطلاعات نادرست، کلارک و دیگر تولیدکنندگان محتوای طرفدار علم، راهبردهایی را مستقیما از کتابچه راهنمای اینفلوئنسرها اقتباس کرده اند.
ساختن مخاطب
لوئیزا ها، جامعه شناس در دانشگاه ایالتی بولینگ گرین در اوهایو، می گوید تولیدکنندگانی که قصد گمراه کردن دارند، از تاکتیک های مشخصی استفاده می کنند: آنها وانمود می کنند که اصیل، قابل اعتماد و آگاه هستند. آنها واقعیت ها را با اطلاعات ناصحیح ترکیب می کنند تا تشخیص اعتبار دشوار شود. لوئیزا می گوید:
بهترین دروغ، دروغی است که منابع به ظاهر معتبر و برخی واقعیت ها را با داده ها و استدلال های ناصحیح در هم می آمیزد و به باورها و ترس های مردم متوسل می شود.
کلارک می گوید اینکه یک ویدیو مردم را به تعامل وا دارد، مهم تر از دقت آن یا حتی موافقت مخاطبان با آن است. هرچه افراد بیشتر روی ویدیو مکث کنند و نظر بدهند، احتمال دیده شدن آن توسط افراد بیشتر بیشتر می شود.
تشویق به چنین تعاملی یکی از تاکتیک های کلارک است. در سال ۲۰۲۰، او ویدئویی ۴۰ دقیقه ای در یوتیوب در رابطه با مناقشه پیرامون انرژی هسته ای ساخت و بررسی کرد که چرا برخی آنرا بهترین فناوری کم کربن می دانند و برخی دیگر خطر فاجعه را بیش از اندازه می بینند. او می دانست موضوع بحث برانگیز است. در ویدیو می گوید: تصور می کنم هرچه بگویم، مقرر است عده زیادی را عصبانی کنم. و همچنین هم شد: این ویدیو بیشتر از ۵۰۰ هزار بازدید و نزدیک به ۶ هزار نظر دارد.
الگوریتم های تعامل، نظرات را خیلی پرارزش می دانند. کلارک می گوید برخی تولیدکنندگان کارهای ساده ای انجام می دهند، مثل پوشیدن تی شرت برعکس، تا مخاطبان برای اشاره به آن نظر بگذارند. او می گوید: احمقانه است، اما جواب می دهد، پس شاید آن قدرها هم احمقانه نیست.
اطلاعات ناصحیح در حوزه سلامت و تندرستی فراوان است.
مگان روسی، متخصص تغذیه، از فهمیدن اینکه چه تعداد از بیمارانش سفارش های غذایی را از وبلاگ ها و محتوای آنلاین برمی دارند، شگفت زده شد. او که از کمبود اطلاعات علمی دقیق ناامید شده بود، در سال ۲۰۱۵ حساب اینستاگرامی خویش را با محوریت سلامت روده راه اندازی کرد؛ حسابی که شامل ویدئو های توضیحی در رابطه با نفخ، فیبر، ورزش و خواب و همین طور پیشنهاد دستور غذا است. او همین طور یک برند غذایی توسعه داده و شرکتی برای فروش مکمل های باکتری زنده تأسیس کرده است.
روسی بر اعتبار خود به عنوان پژوهشگر علوم تغذیه در کینگز کالج لندن تکیه می کند و اغلب خویش را «متخصص روده/متخصص تغذیه» معرفی می کند. او می گوید فقط بر مبنای شواهد داوری شده علمی سفارش عرضه می کند و بطور معمول منابع خویش را ذکر می کند. کاربران اغلب می نویسند «خیلی مفید بود» یا «اطلاعات عالی بود» و از او بابت ایجاد نکردن ترس قدردانی می کنند.
آملیا برک-گارشیا، مدیر مرکز علم ارتباطات سلامت در دانشگاه شیکاگو می گوید: ظهور رسانه های اجتماعی جوامعی را شکل داده که راحتتر در طی زمان و مکان به هم متصل می شوند و نوع جدیدی از رهبر افکار را به وجود آورده اند. او که از سال ۲۰۰۸ با اینفلوئنسرهای حوزه سلامت عمومی کار کرده، می گوید مهمست که صداهای معتبر و مبتنی بر شواهد در این جوامع تقویت شوند.
در مطالعه ای کیفی که سال قبل انتشار یافت، برک-گارشیا، ایمی لیدر از دانشگاه توماس جفرسون و همکارانشان، از ۱۰ اینفلوئنسر رنگین پوست که فرزندانی ۹ تا ۱۴ ساله داشتند، خواستند در رابطه با واکسیناسیون مقابل ویروس پاپیلومای انسانی اطلاع رسانی کنند. این اینفلوئنسرها با دریافت برگه اطلاعاتی، پست هایی احساسی ساختند که به ترس های والدین اذعان داشت و از روایت شخصی برای توضیح مسیر تصمیم گیری در رابطه با واکسن استفاده می کرد. برک-گارشیا می گوید نظرسنجی ها نشان داد دنبال کنندگان بعد از شنیدن صحبت های فردی قابل همذات پنداری، بیشتر تمایل داشتند فرزندانشان را واکسینه کنند.
این همذات پنداری به رشد دنبال کنندگان وفادار کمک می نماید. امانوئل والاس، می گوید همین خاصیت و اصالت برای کارش اساسی بوده است. او که تلاش می کند شیمی و دیگر موضوعات علمی را برای جوانان جذاب و قابل فهم کند، بیشتر از دو میلیون دنبال کننده در تیک تاک دارد و ویدیوهایی با شاهزاده ویلیام نیز ساخته است.
ویدئو های او نمایش های علمی مختلفی را نشان می دهد؛ از آزمایش های کلاسیک مدرسه ای مانند سوزاندن منیزیم گرفته تا آزمایش های پیچیده تر. در یکی از ویدئوها، سینه مرغی در معرض محتویات یک باتری لیتیومی قرار می گیرد. او می گوید: «این سینه مرغ نماینده شماست»، قبل از آنکه شعله ور شود که هشداری قدرتمند در رابطه با خطر بلعیدن باتری لیتیومی است.
او که متخصص سابق علوم در دبیرستان بوده، حتی با نگاه غیررسمی اش نیز تخصص خویش را نشان میدهد و می گوید: من واقعاً شبیه دانشمندهای معمولی نیستم. روپوش آزمایشگاهی نمی پوشم. گاهی لباس ورزشی می پوشم و از اصطلاحات عامیانه استفاده می کنم. من فقط خودم هستم.
خاموش کردن صدای اطلاعات نادرست
در مبارزه با اطلاعات غلط، تولیدکنندگان محتوا نگاههای مختلفی دارند. کلارک «پیش خنثی سازی» را به «خنثی سازی بعد از انتشار» ترجیح می دهد و آنرا مؤثرتر می داند. او تلاش می کند با ارایه حقایق روشن و بدون ابهام به مخاطبان گسترده دست یابد: این مثل واکسینه کردن آنها در مقابل اطلاعات غلط است.
میخائیل وارشاوسکی
ه قول خودش، این ویدیو که نزدیک به ۱۸۰ هزار بازدید داشته، تلاشی برای مواجهه با اطلاعات غلط از طریق حضور در همان جایی است که مردم حضور دارند. اینفلوئنسر (Influencer) یا فرد اثرگذار به فرد شناخته شده و پرمخاطبی گفته می شود که روی نظر و رفتار مخاطبان خود اثرگذاری بالایی دارد. هرچه افراد بیشتر روی ویدیو مکث کنند و نظر بدهند، احتمال دیده شدن آن توسط افراد بیشتر بیشتر می شود.
مطلب توسعه نرم افزار را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در DevSoft
نظرات بینندگان DevSoft در مورد این مطلب